Dohas of Tulsidas
Text
View
दया धर्म का मूल है, पाप मूल अभिमान।
तुलसी दया न छाँड़िए, जब लग घट में प्रान॥
dayā dharm kā mūl hai, pāp mūl abhimān.
tulasī dayā na chāṁḍiye, jab lag ghaṭ meṁ prān.
Daya dharm ka mool hai, paap mool abhimaan.
Tulsi daya na chhandiye, jab lag ghat mein praan.
सरनागत कहुँ जे तजहिं, निज अनहित अनुमानि।
ते नर पावँर पापमय, तिन्हहि बिलोकत हानि॥
sarnāgat kahūṁ je tajahiṁ, nij anahit anumāni.
te nar pāṁvar pāpmay, tinhahi bilokt hāni.
Sarnagat kahun je tajahi, nij anahit anumani.
Te nar paamar paapmay, tinhahi bilokat haani.
तुलसी मीठे बचन ते, सुख उपजत चहुँ ओर।
बसीकरन एक मंत्र है, परिहरु बचन कठोर॥
tulasī mīṭhe bacan te, sukh upajat cahūṁ or.
basīkaran ek mantra hai, pariharu bacan kaṭhor.
Tulsi meethe bachan te, sukh upajat chahun or.
Basikaran ek mantra hai, pariharu bachan kathor.
बिनु सत्संग विवेक न होई, राम कृपा बिनु सुलभ न सोई।
सत्संगत मुद मंगल मूला, सोइ फल सिधि सब साधन फूला॥
binu satsaṅg vivek na hoī, rām kṛpā binu sulabh na soī.
satsaṅgat mud maṅgal mūlā, soi phal sidhi sab sādhan phūlā.
Binu satsang vivek na hoi, Ram kripa binu sulabh na soi.
Satsangat mud mangal moola, soi phal sidhi sab saadhan phoola.
नामु राम को कलपतरु, कलि कल्यान निवासु।
जो सुमिरत भयो भाँग ते, तुलसी तुलसीदासु॥
nāmu rām ko kalpataru, kali kalyān nivāsu.
jo sumirat bhayo bhāṁg te, tulasī tulasīdāsu.
Naamu Ram ko kalpataru, kali kalyaan nivaasu.
Jo sumirat bhayo bhaang te, Tulsi Tulsidasu.
तुलसी इस संसार में, भाँति भाँति के लोग।
सबसे हस मिल बोलिए, नदी नाव संजोग॥
tulasī is saṁsār meṁ, bhāṁti bhāṁti ke log.
sabse has mil boliye, nadī nāv saṁjog.
Tulsi is sansaar mein, bhaanti bhaanti ke log.
Sabse has mil boliye, nadi naav sanjog.
मुखिया मुख सो चाहिए, खान-पान को एक।
पालइ पोषइ सकल अंग, तुलसी सहित बिबेक॥
mukhiyā mukh so cāhiye, khān-pān ko ek.
pālai poṣai sakal aṅg, tulasī sahit bibek.
Mukhiya mukh so chahiye, khaan-paan ko ek.
Paalai poshai sakal ang, Tulsi sahit bibek.
तुलसी साथी विपत्ति के, विद्या विनय विवेक।
साहस सुकृति सुसत्यव्रत, राम भरोसे एक॥
tulasī sāthī vipatti ke, vidyā vinay vivek.
sāhas sukṛti susatyavrat, rām bharose ek.
Tulsi saathi vipatti ke, vidya vinay vivek.
Saahas sukriti susatyavrat, Ram bharose ek.
तुलसी भरोसे राम के, निर्भय हो के सोय।
अनहोनी होनी नहीं, होनी हो सो होय॥
tulasī bharose rām ke, nirbhay ho ke soy.
ananhonī honī nahīṁ, honī ho so hoy.
Tulsi bharose Ram ke, nirbhay ho ke soy.
Anhoni honi nahin, honi ho so hoy.
परहित सरिस धर्म नहिं भाई, परपीड़ा सम नहिं अधमाई।
नर सेवा ही प्रभु सेवा, सब से ऊपर यही भक्ति मेवा॥
parahit saris dharm nahiṁ bhāī, parpīḍā sam nahiṁ adhamāī.
nar sevā hī prabhu sevā, sab se ūpar yahī bhakti mevā.
Parhit saris dharm nahin bhai, parpida sam nahin adhamai.
Nar seva hi Prabhu seva, sab se oopar yahi bhakti meva.
दया धर्म का मूल है, पाप मूल अभिमान।
तुलसी दया न छाँड़िए, जब लग घट में प्रान॥
dayā dharm kā mūl hai, pāp mūl abhimān.
tulasī dayā na chāṁḍiye, jab lag ghaṭ meṁ prān.
Daya dharm ka mool hai, paap mool abhimaan.
Tulsi daya na chhandiye, jab lag ghat mein praan.
AI Translation
Word by Word
दया compassion, mercy
अभिमान pride, arrogance
घट body (lit. vessel)
सरनागत कहुँ जे तजहिं, निज अनहित अनुमानि।
ते नर पावँर पापमय, तिन्हहि बिलोकत हानि॥
sarnāgat kahūṁ je tajahiṁ, nij anahit anumāni.
te nar pāṁvar pāpmay, tinhahi bilokt hāni.
Sarnagat kahun je tajahi, nij anahit anumani.
Te nar paamar paapmay, tinhahi bilokat haani.
AI Translation
Word by Word
सरनागत one who has taken refuge
पावँर lowly, wretched
तुलसी मीठे बचन ते, सुख उपजत चहुँ ओर।
बसीकरन एक मंत्र है, परिहरु बचन कठोर॥
tulasī mīṭhe bacan te, sukh upajat cahūṁ or.
basīkaran ek mantra hai, pariharu bacan kaṭhor.
Tulsi meethe bachan te, sukh upajat chahun or.
Basikaran ek mantra hai, pariharu bachan kathor.
AI Translation
Word by Word
बसीकरन enchantment, winning hearts
परिहरु abandon, give up
बिनु सत्संग विवेक न होई, राम कृपा बिनु सुलभ न सोई।
सत्संगत मुद मंगल मूला, सोइ फल सिधि सब साधन फूला॥
binu satsaṅg vivek na hoī, rām kṛpā binu sulabh na soī.
satsaṅgat mud maṅgal mūlā, soi phal sidhi sab sādhan phūlā.
Binu satsang vivek na hoi, Ram kripa binu sulabh na soi.
Satsangat mud mangal moola, soi phal sidhi sab saadhan phoola.
AI Translation
Word by Word
सत्संग holy company, association with the virtuous
विवेक discernment, wisdom
सिधि attainment, fulfillment
नामु राम को कलपतरु, कलि कल्यान निवासु।
जो सुमिरत भयो भाँग ते, तुलसी तुलसीदासु॥
nāmu rām ko kalpataru, kali kalyān nivāsu.
jo sumirat bhayo bhāṁg te, tulasī tulasīdāsu.
Naamu Ram ko kalpataru, kali kalyaan nivaasu.
Jo sumirat bhayo bhaang te, Tulsi Tulsidasu.
AI Translation
Word by Word
कलपतरु wish-fulfilling tree
कलि Kali Yuga, the current age
तुलसी इस संसार में, भाँति भाँति के लोग।
सबसे हस मिल बोलिए, नदी नाव संजोग॥
tulasī is saṁsār meṁ, bhāṁti bhāṁti ke log.
sabse has mil boliye, nadī nāv saṁjog.
Tulsi is sansaar mein, bhaanti bhaanti ke log.
Sabse has mil boliye, nadi naav sanjog.
AI Translation
Word by Word
भाँति भाँति of various kinds, diverse
संजोग union, connection, bond
मुखिया मुख सो चाहिए, खान-पान को एक।
पालइ पोषइ सकल अंग, तुलसी सहित बिबेक॥
mukhiyā mukh so cāhiye, khān-pān ko ek.
pālai poṣai sakal aṅg, tulasī sahit bibek.
Mukhiya mukh so chahiye, khaan-paan ko ek.
Paalai poshai sakal ang, Tulsi sahit bibek.
AI Translation
Word by Word
मुखिया leader, head, chief
पालइ पोषइ to nurture, to nourish
बिबेक wisdom, discernment
तुलसी साथी विपत्ति के, विद्या विनय विवेक।
साहस सुकृति सुसत्यव्रत, राम भरोसे एक॥
tulasī sāthī vipatti ke, vidyā vinay vivek.
sāhas sukṛti susatyavrat, rām bharose ek.
Tulsi saathi vipatti ke, vidya vinay vivek.
Saahas sukriti susatyavrat, Ram bharose ek.
AI Translation
Word by Word
विपत्ति adversity, calamity
सुकृति good deeds, virtue
सुसत्यव्रत firm vow of truth
तुलसी भरोसे राम के, निर्भय हो के सोय।
अनहोनी होनी नहीं, होनी हो सो होय॥
tulasī bharose rām ke, nirbhay ho ke soy.
ananhonī honī nahīṁ, honī ho so hoy.
Tulsi bharose Ram ke, nirbhay ho ke soy.
Anhoni honi nahin, honi ho so hoy.
AI Translation
Word by Word
निर्भय fearless, without fear
अनहोनी that which is not meant to happen
होनी destiny, that which is fated
परहित सरिस धर्म नहिं भाई, परपीड़ा सम नहिं अधमाई।
नर सेवा ही प्रभु सेवा, सब से ऊपर यही भक्ति मेवा॥
parahit saris dharm nahiṁ bhāī, parpīḍā sam nahiṁ adhamāī.
nar sevā hī prabhu sevā, sab se ūpar yahī bhakti mevā.
Parhit saris dharm nahin bhai, parpida sam nahin adhamai.
Nar seva hi Prabhu seva, sab se oopar yahi bhakti meva.
AI Translation
Word by Word
परहित benevolence, others' welfare
परपीड़ा causing pain to others
अधमाई wickedness, baseness
Introduction
The dohas of Goswami Tulsidas are invaluable gems of devotion, morality, wisdom, and propriety. Drawn from the Ramcharitmanas, Dohavali, and Vinay Patrika, these couplets convey messages of devotion to Lord Rama, the importance of holy company, humility, and righteous conduct. Tulsidas’s verse carries the exquisite beauty of the Awadhi and Braj languages. These couplets have been guiding Indian society for centuries.